چند نمونه از غذاهای مشترک ایران و دیگر کشورها
۱. کبابها
- در ایران: کوبیده، برگ، جوجه، شیشلیک.
- مشترک با: ترکیه (کباب آدانا، دونر)، قفقاز (کباب قفقازی)، عراق و افغانستان.
- تفاوت: هر کشور نوع ادویه، روش پخت و نوع گوشت متفاوتی دارد.
۲. پلوها
- چلو و پلو ایرانی: مثل باقالیپلو، زرشکپلو، سبزیپلو.
- مشابه در منطقه:
- افغانستان: قابلی پلو (با کشمش و هویج).
- آسیای میانه: پلاو (پلُف) ازبکی.
- هند و پاکستان: بریانی.
- نکته: همه بر اساس برنج هستند اما مواد افزودنی و طعمدهندهها فرق میکنند.
۳. خورشها
- قورمه سبزی: منحصر به ایران است ولی در عراق و آذربایجان نسخههای سادهتری پخته میشود.
- فسنجان: در گرجستان و قفقاز نیز خوراکهایی با گردو و رب انار رایج است.
- خورش بادمجان: در ترکیه (ایمام بایلدی) و لبنان هم غذاهای مشابه دارد.
۴. آشها و سوپها
- آش رشته: ویژهی ایران، ولی در آذربایجان و ترکیه سوپهایی شبیه به آن (با ماست یا بلغور) وجود دارد.
- آش دوغ: در اردبیل و قفقاز و ترکیه هم با نامهای مختلفی پخته میشود.
۵. نانها
- ایران: سنگک، بربری، تافتون، لواش.
- مشترک با: قفقاز و ارمنستان (نان لواش ثبت جهانی است)، ترکیه و افغانستان (نان تنوری).
- تفاوت: در ضخامت، بافت و نوع آرد.
۶. دیزی (آبگوشت)
- در ایران بسیار مشهور است.
- در ترکیه غذایی مشابه به نام “پاتلیجان یاهنی” و در عراق “تاشریب” وجود دارد.
- اساس همه این غذاها گوشت، حبوبات و سبزیجات است.
۷. شیرینیها و دسرها
- باقلوا: در ایران (بهویژه یزد و تبریز) محبوب است.
- مشترک با: ترکیه، آذربایجان، یونان.
- حلوا: در ایران، عراق، عربستان و شبهقاره با روشهای مشابه پخته میشود.
- فالوده: نسخهی شیرازی در ایران، مشابههایی در هند و افغانستان دارد.
جمعبندی
غذاهای ایرانی به دلیل گسترهی فرهنگی و جغرافیایی، با بسیاری از کشورهای همسایه مشترک هستند. کبابها، پلوها و نانها بیشترین اشتراک را دارند. اما تفاوت در ادویهها، طرز پخت و ذائقهی محلی باعث میشود هر غذا رنگوبوی خاص همان سرزمین را داشته باشد.